Στα τέλη του 2024 η χώρα μας απέκτησε ένα αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ). Το ΕΣΕΚ προβλέπει, μεταξύ άλλων, και την αναλογία των διαφόρων τεχνολογιών ηλεκτροπαραγωγής στο ενεργειακό μείγμα. Η κριτική μας στο αναθεωρημένο αυτό ΕΣΕΚ ήταν ότι υποτιμούσε (και πολύ μάλιστα) τη δυναμική ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών και γι’ αυτό έμελλε να ξεπεραστεί πριν καν τυπωθεί σε ΦΕΚ. Πράγματι, στις αρχές του 2026, η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών θα ξεπεράσει το στόχο που έβαλε το ΕΣΕΚ για το 2030.

Τι μας δείχνει αυτό; Κανένα σχέδιο επί χάρτου δεν μπορεί να αγνοεί την πραγματικότητα και τη δυναμική των αγορών και της κοινωνίας. Παρόλα αυτά, κάποιοι επιμένουν πως η αναλογία μεταξύ τεχνολογιών πρέπει να ανατραπεί (π.χ. 60% αιολικά και 40% φωτοβολταϊκά) παρόλο που τα έργα που διαθέτουν δεσμευτικούς όρους σύνδεσης αφορούν στην πλειονότητά τους φωτοβολταϊκά. Προτείνουν μάλιστα να δοθεί η δυνατότητα στους υποψήφιους παραγωγούς που έχουν λάβει οριστική προσφορά όρων σύνδεσης να εγκαταλείψουν οικειοθελώς τα έργα τους αδειάζοντας ηλεκτρικό χώρο υπέρ άλλων τεχνολογιών (και για να μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, υπέρ των αιολικών).Προτείνουν μάλιστα να νομοθετηθεί η υποχρέωση των Διαχειριστών να χορηγούν Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης τηρώντας συνεχώς την αναλογία του μείγματος που προβλέπει το ΕΣΕΚ για το 2030. Με άλλα λόγια δεν πρέπει να μπεί από δώ και πέρα κανένα φωτοβολταϊκό και όσα έργα (και είναι αρκετά γιγαβάτ) έχουν όρους σύνδεσης, να παραιτηθούν του δικαιώματός τους χαρίζοντας τον ηλεκτρικό χώρο στα αιολικά. Η πρόταση γίνεται για οικειοθελή αποχώρηση γιατί, σε διαφορετική περίπτωση, μιλάμε για τη χαρά του δικηγόρου.

Υπονοείται μάλιστα πως η ανισορροπία στο ενεργειακό μείγμα οφείλεται σε κακό σχεδιασμό που έκανε η χώρα μας. Ας δούμε λοιπόν τι συνέβη στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και τι συνέβη παντού στον κόσμο.Για τον χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης των αιολικών δεν φταίνε τα φωτοβολταϊκά και σίγουρα δεν φταίνε οι ακολουθούμενες πολιτικές στη χώρα μας. Ίσως κάποιοι θα έπρεπε να αναλογιστούν ποιό είναι το μυστικό της επιτυχίας των φωτοβολταϊκών. Δραστική μείωση του κόστους, ευκολία στην εγκατάσταση, ευελιξία στις εφαρμογές και δυνατότητα συμμετοχής ακόμη και μικρών παικτών (και όχι μόνο μεγάλων εταιριών) στην ενεργειακή μετάβαση.